Мақолалар

Наср

Назм

Мумтоз адабиёт

News image

Лутфий ва ўзбек адабиёти

Ўзбек адабиётининг илк классик даврида буюк сўз усталари сафида муносиб ўрин эгаллайдиган сиймолардан бири — Лутфий (тахминан 1366–1465). У ўз даври...

News image

Чиғатой тили ҳақида

Чиғатой тили, "туркий" ёки "эски ўзбек тили", XV асрда Мовароуннаҳрдаги Темурийлар ҳукмронлиги даврида ҳамда XVI—XVIII асрларда Бухоро хонлигида Шай...

News image

Улуғбек даврининг машҳур шоири

Саккокий — XV аср ўзбек адабиётининг забардаст вакилларидан ҳисобланади. Адабий меросининг тўлиқ ҳолда етиб келмаганлиги туфайлигина у мумтоз сўз са...

News image

«Атойи шеърининг лутфини билса...»

Шоирлар борки, девонларини биров билмайди, шоирлар борки, бир байт шеъри билан машҳур бўлиб кетади. Бундай байтларни мумтоз адабиётшуносликда «шоҳба...

Адабиёт тарихи

News image

Ўзбек адабиёти ва Чиғатой тили ҳақида

Ўзбек адабиётиЎзбек адабиёти — ўзбек халқига хос бўлган, тили, маданияти, тарихий ва маънавий қадриятларига асосланган адабий меросдир. Ўзбек адабиё...

News image

Грамматика

Грамматика сўз ва гапнинг тузилишини ўрганиб, икки қисмдан иборат бўлади: 1. Морфология2. Синтаксис а) МорфологияМорфология боби сўзнинг таркибини...

News image

Ҳозирги Ўзбек адабий тили. Сўзлашув нутқи ва шевалари

Ўзбек адабий тилиЎзбек адабий тили — ўзбек халқининг маълум бир қонун-қоидалар асосида тузилган тили. Адабий тил расмий ҳужжатлар, ёзма адабий, илми...

News image

Ҳозирги Ўзбек адабий тили - Ўзбекистон республикасининг давлат тили

Ҳар бир халқ мустақиллигининг асосий белгиларидан бири ўз она тили билан, унга бўлган хурмат ва эътибор билан белгиланади, 1980 йилларнинг охирларид...

Жанрлар

News image

Драма жанри ҳақида

Адабиётшуносликда драма жанри — эпос ва лирика каби асосий жанрлардан бири бўлиб, инсоний муносабатлар, конфликтлар, характери ва хатти-ҳаракатлар о...

News image

Комедия жанри: Тарихи, шакллари ва адабий-ижтимоий аҳамияти

Адабиёт инсон ҳаётининг турли жиҳатларини ўрганиш, ифода этиш ва тарғиб қилиш воситаси сифатида жуда бой ва хилма-хил жанрларга эга. Уларнинг орасид...

News image

Трагедия – адабий жанр сифатида: моҳияти, тарихи ва хусусиятлари

Адабиёт инсоният руҳияти, ҳиссиёти ва мураккаб тажрибаларини ифода этишнинг энг таъсирли воситаларидан биридир. Адабий жанрлар орасида трагедия энг ...

News image

Эпопея: эпик бадиий ифода ва миллий ҳотира ҳазинаси

Жаҳон адабиётида эпик жанрнинг энг юксак ва мураккаб шакли — эпопеядир. У тарихий аҳамиятга молик, халқ ёки миллат тақдири билан боғлиқ буюк воқеала...

Миллий уйғониш даври

News image

Абдулҳамид Чўлпон. Тараққий (ҳикоя)

Шунинг билан тараққий қилиб бўлурми?Ҳали кун буткул ётиб кўрунмай кетгани йўқ эди. Ҳали биз турған тўрт ёғи баланд деволлик қалъа каби ҳавлига хийла...

News image

Шубҳа

(Ҳикоя)— Колхозимизда ва қишлоғимиздағи якка хўжаликлар орасида бунчалик жиноятга жасорат қила олатурған душманлар топилар, деб ўйлай олмайман, — де...

News image

Янги систем бетарафлик

Инқилоб баракасинда ҳисобда ҳам бўлмаған аллақанча янги систем ажиб, ғариб иҳтиролар юз берди ва бермакдадирким, бу янги ажойибул тараша бозорларни ...

News image

Қўрққан олдин мушт кўтарар

(Бу фелетон «Қизил Ўзбекистон» газетасининг 1935 йил, 21 сентябр сонида Жўра Алимов имзоси билан босилган. Фелетоннинг ёзилиши сабаблари ҳақида Ҳаби...

News image

Бўзахонада

Тунов кун кайфимиз бир оз ширалангандан сўнг, Тошпўлад тоға косани узатиб айтар эдики:— Иччи, шуни ич! Замонангни шундан бошқа нимаси қолди, ахир?.....

News image

Қурбонлиқ ўғрилари

Кичкина хангама— Қурбон ҳайити ҳам келди... бу йил қурбонлиқдан қалайсиз ҳожи?— Ҳайронман бой, ҳайит харжилари ҳам кўпайиб кетди.— Қилиш керак, қили...

News image

Думбаси тушиб қолган эмиш

Кичкина фелетўн(Эски шаҳар Озиқ шўъбасига бағишлайман) Гўш...Отингдан ўргулай гўш!.. Нега мунча ўзингни биздан азиз тутдинг? Биз сенинг қадрингга е...

News image

Қурбон байрами (Ҳангама)

Бойларникида имлама, хасисларникида димлама.Бу кун қуввати келган ҳар бир «мусулмони комил» ўзлариға ўхшаған бир ҳайвонни қурбон қиладир. Қурбонлиқ ...

Адабий танқид

News image

Адабиёт ва тоталитаризм

Биринчи[1] чиқишимни бошлаб, мен бизнинг давримизни танқид асри деб атаб бўлмаслигини айтган эдим. Бу узоқлашиш эмас, балки алоқадорлик даври, шу...

News image

Ўзбек адабиётидаги наср муаммолари

Ўзбек адабиётида наср муаммолари кўп қиррали бўлиб, қуйидагилар энг асосий муаммолардан ҳисобланади:1. Янги мавзуларнинг етишмаслиги Ҳозирги давр а...

News image

«Ўткан кунлар» ҳам «ўткан кунлар» танқиди устида баъзи изоҳлар

Меним «Ўткан кунлар»им тўғрисида Сотти Ҳусайннинг катга танқиди босилиб, яқинда тамом бўлдиким, бу муҳтарам «Шарқ ҳақиқати» ўқуғучиларининг маълумид...

News image

Мезон

(Адабий, маиший танқидий баҳслар) Матбуоти жадидамизинг иккинчи йилига кирилди. Ҳозирда ўн уч газетамиз ва ўн турли ҳафталик ва ойлик мажмуайи муақ...

Жаҳон адабиёти дурдоналари

News image

23-боб. Шайтон ҳузуридаги улуғ бал

23-боб. Шайтон ҳузуридаги улуғ бал Ярим тун яқинлашар, шошишга тўғри келди. Маргарита ниманидир ноаниқ кўрар эди. Унинг ёдида қолгани шамлар ва қан...

News image

Михаил Булгаков. Дон Кихот

«Дон Кихот» — қисқача мазмун ва маъно Қисқача сюжет (охиргача) Мигел де Сервантеснинг «Дон Кихот» асари икки қисмдан иборат. Асар маркази...

News image

Жорж Оруэлл. Миллиятчилик ҳақидаги қайдлар

Байрон қаердадир французча longueur [1 - Бу ерда тахминан: «ноаниқ талпиниш».] сўзини ишлатади ва шу ўринда таъкидлайдики, гарчи Англияда бизда бу...

News image

Жорж Оруэлл. Тоза ҳаводан нафас олиш

Асар ҳақида умумий маълумотлар · Илк нашр йили ва муҳити: “Coming Up for Air” 1939 йил июн ойида Виктор Голланц нашриёти томонидан чоп этилган....

News image

Ёнаётган юрак. (Максим Горкий)

Қадим замонда бир халқ яшаган экан, уларнинг қишлоқлари уч томондан ўтмас ўрмонлар билан ўралган бўлиб, тўртинчи томондан дашт билан чекланган эди. ...

News image

Оноре де Бальзак. Элегант ҳаёт тўғрисидаги трактат

Биринчи қисмУмумий қоидалар Mens agitat molem[1 - Ақл массани ҳаракатга келтиради (лат.). — Вергилий. «Энеида», VI, 727 (сўзма-сўз таржима). С. Оше...

News image

Ганс Христиан Андерсен. Подшоҳнинг янги кийими

Асар ҳақида умумий маълумот Ганс Христиан Андерсеннинг «Подшоҳнинг янги кийими» («Новое платье короля», 1837 йил) асари машҳур ҳикояларидан бири ...

News image

Александр Сергеевич Пушкин. «Пугачёв тарихи»

Александр Пушкиннинг «Пугачёв тарихи» (1834) асари — Россия тарихининг муҳим даврини ва бир қанча ижтимоий-сиёсий муаммоларни тадқиқ этган муҳим и...

Мақолалар

News image

Фастфуд атамаларини ўзбекчалаштириш масаласи

Глобаллашув жараёнида кўплаб хорижий таомлар ва уларнинг атамалари ўзбек тилига ҳам кириб келмоқда. Айниқса, фастфуд (fast food) маҳсулотлари ёш...

News image

Жаҳон адабиёти ва мусулмон ўқувчи: Дунёқарашни кенгайтиришнинг илмий асослари

Сўнги вақт жаҳон адабиётига оид машҳур асарларни таржима қилиб, мазкур асарларни адабиёт сайтимга жойламоқдаман Сабаби: Адабиёт — инсон тафаккур...

News image

Иброҳим Адҳам ҳақида

Иброҳим Адҳамнинг ҳидоят топиши ва тарки дунё қилишиИброҳим Адҳам Балх шаҳрининг султони эди. У қўшин ва хизматчиларга эга, бойлик ва ҳашамат ичида ...

News image

Сарой муллалар ва сарой шоирларига классик адабиётдаги муносабат

  Ислом оламидаги классик адабиёт, айниқса XII–XIX асрлар даврида, фақат эстетик завқ уйғотишдан ташқари, жамиятнинг ахлоқий, сиёсий ва маданий муа...

Қадимги ёдгорликлар

News image

Хоқоний туркий (Эски ўзбек тилидир)

· Қорахонийлар (X–XII аср) саройи ва адабиётининг расмий тили. · Юсуф Хос Ҳожиб (Қутадғу билиг), Маҳмуд Қошғарий (Девону луғотит турк), Аҳмад Югнак...

News image

КУЛТЕГИН БИТИГИ. Оригинал қадимги туркий матн (транслитерация)

Култегин битиги — Орхон ёзувидаги қадимги туркий ёдгорлик тасвирланган. Бу энг қадимги туркий ёзувлардан бири бўлиб, VIII асрда Ҳоша-Тсайдам (Орх...

News image

Ғазнавийлар давридагни турк тили

Қуйидаги матн Ғазнавийлар давридаги ўрта аср туркий тилида (ўғуз-қарлуқ услубида) қайта ёзилди. Бу тил Маҳмуд Ғазнавий саройи атрофида, хусусан Ал-Б...

News image

Мамлуклар давридаги Турк тили

Қуйидаги матн Мамлуклар давридаги Турк тили (Қипчоқ диалекти асосидаги, Мисрдаги султонлар томонидан ишлатилган тил, хусусан Султон Бейбарс давридаг...

Жаҳон адабиёти тарихи

News image

Гильгамеш ҳақидаги эпос

Гильгамеш ҳақидаги эпос — инсоният тарихида сақланиб қолган энг қадимий адабий асарлардан бири. Бу асар қадимги Шарқ адабиётининг энг йирик намунала...

News image

XVIII – XIX асрларда Марказий Осиёда туркий тилнинг юксалиши

Форс тили кўплаб мусулмон жамоатлари тарихида юксак маданият ва диний билимлар тили сифатида энг муҳим рол ўйнаган. Бундан Марказий Осиё минтақаси ҳ...

News image

Яссавий ва яссавийшунослик: натижа ва баҳслар

Аҳмад Яссавий – туркий халқлар орасида янги бир тасаввуфий тариқат яратган ва тасаввуф шеъриятга асос солган машҳур мутасаввиф ижодкор. У ҳозирги Ту...

News image

XIX аср романтизм ва реализм адабиёти

Европада романтизм адабиёти XVIII асрнинг охири ва  XIX асрнинг бошларида шаклланди. XIX асрнинг танқидий реалист ёзувчилари воқейликни кенгроқ, чуқ...