Болалар адабиёти |
БОЛАЛАР АДАБИЁТИ - Бадиий ижоднинг болалар ва ўсмирларга бағишланган қисми шу истилоҳ билан аталади. Жаҳон халқлари, шу жумладан ўзбек болалар адабиётидаги топишмоқ, тез айтиш, ўйин қўшиқлари, ривоят, афсона, эртак, масал ва дос-тон каби асарларнинг аксарияти болалар учун яратилган халқ оғзаки ижоди намуналари заминида юзага келган. Болалар адабиётини бевосита болаларга мўлжаллаб яратилган ва катталар учун ёзилиб, ёш китобхонлар томонидан ҳам севиб ўқиладиган асарларга ажратиш мумкин. Назарда тутилган китобхоннинг ёши ва билим савиясига мое ҳаётий ва хаёлий манзараларни шу ёшдаги болалар учун тушунарли тил, шакл ва тасвирий воситалар орқали жонлантириш болалар адабиётининг муҳим шартларидан биридир. Масалан, кичик ёшдаги болалар учун яратилган асарларда тасвир кўпинча кўргазмали характерда бўлса, юқори синф ўқувчилари ёки академик лицей ва касб-ҳунар коллежлари талабаларига мўлжалланган ижод намуналарида эса қаҳрамонлар ҳаёти, табиат, жамият ҳодисалари нисбатан мураккаб, барча ранг ва туйғулар хилма-хиллиги билан ифодаланади. Мана шундан келиб чиқиб, болалар ададбиёти уч қиемга бўлинади: 1) мактабгача тарбия ёшидаги (3-6 ёш) болаларга мўлжалланган адабиёт; 2) мактаб ёшидаги кичик болалар учун яратилган асарлар (7-12 ёшлилар); 3) ўрта ва катта ёшдаги болалар (13-18 ёшдагилар)га мўлжалланган адабиёт. |
Навоийхонлик
- 0
- 1
Ким, васила бўлди маҳзун жон била жонон ароЖонда қўйдум чирмаған мактубини ҳижрон аро,Билман ул мактубдур ёх... |
Дуди оҳимким қора айлабтурур олам юзинСоқиё, очтинг чу май тутмаққа жоми Жам юзин,Юз ғамим дафъ айлад... |
Гар Навоийнинг куюк бағрида қондурҚошу юзунгни мунажжим чунки кўрди бениқоб, Деди: кўрким, Қавс б... |
Икки ўтлуғ наргисингким, қилдилар бағрим кабобИкки ўтлуғ наргисингким, қилдилар бағрим кабоб, Биридур айни ху... |
Тиласа равзани зоҳид, Навоийю - кўюнгЗиҳи висолинга толиб тутуб ўзин матлуб, Муҳаббатидин отингни ҳа... |
Эй Навоий, ишқ дарди кўрган эл кўнглин бузарЭй алифдек қоматинг майли бузулған жон аро Ганжи ҳуснунг жавҳар... |
Лутфунг ози жон олур, қаҳринг кўпи ҳам ўлтурурҚаҳринг ўлса, барча ишимдин малолатдур санга, Лутфунг ўлса, юз ... |
Ҳар неча дедимки: кун-кундин узай сендин кўнгулКўргали ҳуснунгни зору мубтало бўлдум санга, Не балолиғ кун эди... |
Сенинг васлинг муяссардур мангаМенмудурменким сенинг васлинг муяссардур манга? Бахти гумраҳдин... |
Халқ дер: жон беру ё кеч ишқидинШаҳр бир ой фурқатидин байт ул-аҳзондур манга, Бир гули раъно ғ... |
Уйғониш даври
- 0
- 1
Шубҳа(Ҳикоя)— Колхозимизда ва қишлоғимиздағи якка хўжаликлар орасида... |
Янги систем бетарафликИнқилоб баракасинда ҳисобда ҳам бўлмаған аллақанча янги систем ... |
Қўрққан олдин мушт кўтарар(Бу фелетон «Қизил Ўзбекистон» газетасининг 1935 йил, 21 сентяб... |
БўзахонадаТунов кун кайфимиз бир оз ширалангандан сўнг, Тошпўлад тоға кос... |
Қурбонлиқ ўғрилариКичкина хангама— Қурбон ҳайити ҳам келди... бу йил қурбонлиқдан... |
Думбаси тушиб қолган эмишКичкина фелетўн(Эски шаҳар Озиқ шўъбасига бағишлайман) Гўш...О... |
Қурбон байрами (Ҳангама)Бойларникида имлама, хасисларникида димлама.Бу кун қуввати келг... |
ДардисарБир неча айёмларким фақир дардисар(Бош оғриғи (муал.).) бирлан ... |
Келинни келганда кўр, сепини ёйғанда кўр— Ош тегса — тўй, тегмаса тафарруж...(Тафарруж — томоша.) деб о... |
Наҳс босқан экан...Кашмиридан келган ромчининг олдиға ўлтуруб:— Қани бир бахтимизн... |